یک زردآلوی تازه و آبدار، خوراکی خوشمزه ای برای اواخر تابستان است و اگر خودتان درخت آن را پرورش داده باشید، لذتش دوچندان می شود. اگر در منطقه ای زندگی می کنید که شرایط مناسبی برای پرورش درختان میوه خزان دار دارد، چرا شانس خود را برای پرورش درخت زردآلو از بذر امتحان نمی کنید؟ مزایای این کار بسیار بیشتر از زمانی است که صرف آن می کنید. در این مقاله، وندی مولتون، کارشناس باغبانی، نحوه پرورش زردآلو از طریق بذر را آموزش می دهد!
پرورش زردآلو
نهال خود را در مکانی آفتاب گیر بکارید و طی چند سال آینده، می توانید شروع به برداشت میوه های محصول خودتان کنید. از مراحل زیر استفاده کنید تا اطمینان حاصل کنید که شرایط مناسبی برای پرورش درختی سالم، شاداب و بارده فراهم کرده اید.
نحوه پرورش از طریق بذر
تبدیل هسته زردآلو به یک درخت بارور، فرآیندی جذاب و پاداش دهنده است که با دنبال کردن راهنمای گام به گام زیر محقق می شود:
مرحله ۱: خارج کردن هسته
هسته زردآلو را از میوه رسیده جدا کرده و گوشت میوه را کاملاً بشویید. سپس باید مغز را از پوسته سخت بیرونی خارج کنید. این کار را می توانید به راحتی با یک فندق شکن انجام دهید؛ فقط مراقب باشید که به دانه ظریف زردآلو در داخل پوسته آسیبی نرسانید. اگر فندق شکن ندارید، از انبردست، آچار قابل تنظیم یا چاقو استفاده کنید تا با دقت پوسته را از لبه ها باز کنید.
مرحله ۲: خیساندن
هسته های زردآلو برای آماده سازی نیاز به سرمادهی دارند که مقدمه آن خیساندن در آب گرم در طول شب است.
زمانی که مغزها را از پوسته محافظشان خارج کردید، آن ها را یک شب در آب گرم بخیسانید. چند دانه آماده کنید، زیرا ممکن است برخی از آن ها جوانه نزنند.
مرحله ۳: بسته بندی دانه ها
برای جوانه زدن دانه های زردآلو، باید آن ها را برای سرمادهی مرطوب (Cold-stratification) آماده کنید. از یک شیشه درب دار یا کیسه پلاستیکی استفاده کنید. مقداری آب به کوکوپیت (الیاف نارگیل) اضافه کنید تا مرطوب شود، سپس آب اضافی آن را با فشار خارج کنید. ظرف انتخابی خود را تا نیمه با کوکوپیت پر کنید. اگر ترجیح می دهید، می توانید دانه ها را قبل از قرار دادن در شیشه، در یک دستمال کاغذی مرطوب بپیچید.
هشدار: مطمئن شوید کسی دانه ها را نخورد. آن ها حاوی ترکیبات سیانوژنیک هستند و اگرچه سمیت متوسطی دارند، خوردن آن ها ایده خوبی نیست.
مرحله ۴: سرمادهی (استراتیفیه کردن)
دانه های بسته بندی شده در بستر کشت را به مدت ۴ تا ۶ هفته در دمای ۰ تا ۷ درجه سانتی گراد (۳۲-۴۵ درجه فارنهایت) در یخچال نگهداری کنید.
دانه ها را روی کوکوپیت یا دستمال کاغذی مرطوب قرار دهید و درب شیشه یا کیسه پلاستیکی را ببندید. آن را در یخچال قرار دهید.
پس از ۴ تا ۶ هفته، دانه های زردآلوی شما باید به اندازه ای جوانه زده باشند که بتوان آن ها را در گلدان کاشت. اگر دانه ها جوانه نزده اند، کوکوپیت را مجدداً مرطوب کرده و آن ها را برای چند هفته دیگر در مکانی گرم قرار دهید.
مرحله ۵: آماده سازی گلدان ها
دانه های جوانه زده را در گلدان های پر شده با خاک غنی از مواد مغذی بکارید.
چند گلدان (با قطر حدود ۱۵ اینچ یا ۳۸ سانتی متر) را با مخلوط خاک مخصوص نشاء یا بستر جوانه زنی پر کنید و در هر گلدان یک دانه جوانه زده بکارید. مراقب باشید که به ریشه کوچک آسیب نرسانید. روی دانه را با حدود ۱.۵ سانتی متر (نیم اینچ) خاک بپوشانید و خوب آبیاری کنید.
مرحله ۶: نظارت و مراقبت
نهال ها را در خاک مرطوب و در مکانی گرم و سایه دار نگه دارید.
خاک نهال ها را به خوبی مرطوب نگه دارید و آن ها را در مکانی گرم و سایه دار قرار دهید تا رشد کنند. با بزرگ تر شدن نهال ها، آن ها را به گلدان های بزرگ تر منتقل کنید تا زمانی که به اندازه کافی بزرگ و قوی شوند و پوشش برگی کافی برای انتقال به باغچه پیدا کنند.
مرحله ۷: مقاوم سازی
قبل از کاشت نهال ها در باغچه، به تدریج آن ها را در معرض نور خورشید قرار دهید.
قبل از کاشت در فضای باز، هر روز آن ها را کمی بیشتر در معرض آفتاب قرار دهید تا از شوک ناشی از آفتاب مستقیم و کامل در باغ جلوگیری شود. با یک ساعت در روز شروع کنید و سپس به دو ساعت و بیشتر افزایش دهید تا زمانی که گیاه سازگار شود. این فرآیند “مقاوم سازی” نام دارد. نهال های خود را تا زمان آماده شدن برای کاشت نهایی، در مکانی محافظت شده نگه دارید.
مرحله ۸: انتخاب محل کاشت
درختان زردآلو زمانی که در پاییز یا خاکی که در بهار کمی گرم شده کاشته شوند، بهترین رشد را دارند.
بهترین زمان برای کاشت درختان زردآلو پاییز است تا بتوانند در طول زمستان در خاک مستقر شوند. سپس با آمدن بهار، با رشدی جدید شکوفا خواهند شد. همچنین می توانید در بهار، زمانی که خاک کمی گرم شده است، اقدام به کاشت کنید.
محل درخت خود را با دقت انتخاب کنید. آن ها به حداقل ۶ تا ۸ ساعت آفتاب مستقیم در روز نیاز دارند تا گلدهی خوبی داشته باشند که در نهایت منجر به برداشت محصول خوب می شود.
محلی که انتخاب می کنید باید دارای خاکی با زهکشی خوب (ترجیحاً کمی شنی) باشد. سپس مقدار زیادی مواد آلی مانند کمپوست و کود کندرها (Slow-release) عمومی را به چاله کاشت اضافه کنید تا شروعی قوی به گیاه بدهید.
مرحله ۱۰: کاشت
برای اطمینان از رشد مطلوب، مکانی با زهکشی خوب و خاک شنی را برای کاشت درختان زردآلو انتخاب کنید.
چاله ای حفر کنید که دو برابر اندازه گلدان نهال شما و دو برابر عمق آن باشد. خاک سطحی را کنار بگذارید و خاک زیرین را نیز در دو توده جداگانه قرار دهید. کمپوست و کود کندرها را به هر دو توده اضافه کرده و خوب مخلوط کنید. ابتدا مخلوط خاک سطحی را به داخل گلدان برگردانید تا سطح آن به ارتفاع مناسب برسد. وقتی کار تمام شد، ساقه درخت باید در همان سطحی باشد که در گلدان بود.
درخت را با دقت از گلدان خارج کرده و در چاله قرار دهید و همزمان با بقیه خاک اطراف آن را پر کنید. یک حوضچه دور درخت ایجاد کنید تا از آبیاری بیشترین بهره را ببرید و سپس آن را کاملاً آبیاری کنید.
مرحله ۱۱: آبیاری و قیم گذاری
درختان زردآلو از قیم گذاری (تکیه گاه) سود می برند تا از آسیب به ریشه جلوگیری شده و در برابر بادهای شدید محافظت شوند.
در صورت نیاز، هنگام کاشت، برای درخت خود قیم نصب کنید تا بعداً هنگام تلاش برای فرو کردن چوب در زمین به ریشه ها آسیب نرسانید. از دو قیم در دو طرف درخت استفاده کنید و آن ها را با یک گره به شکل عدد هشت (8) انگلیسی به هم ببندید که با رشد درخت قابل تنظیم باشد.
اطمینان حاصل کنید که درختان از بادهای شدید محافظت می شوند تا شکوفه ها قبل از تشکیل میوه از درخت جدا نشوند.
درختان زردآلو نیاز به مراقبت کمی دارند، اما چند کار باید برای بهترین نتیجه انجام شود. در سال اول به خوبی آبیاری کنید تا گیاه مستقر شود، سپس مگر در هوای بسیار گرم، آبیاری را به باران بسپارید. زردآلوهای خود را بیش از حد آبیاری نکنید. برای ریشه دهی و استقرار خوب، در دو ماه اول دو بار در هفته آبیاری کنید. آبیاری بیش از حد ممکن است باعث حمله بیماری ها به گیاه و پوسیدگی ریشه شود.
تنها در صورتی به درختان زردآلو کود بدهید که رشد خوبی ندارند و کمی کوتاه مانده اند. اگر در منطقه مناسب کاشته شده باشند، نباید مشکل تغذیه ای داشته باشید. اگر گیاه شما ظاهر خوبی ندارد، تقویت آن در بهار توصیه می شود.
مراقب هرگونه آفت و بیماری باشید و برای از بین بردن تهدیدات سریع اقدام کنید.
مرحله ۱۲: حفظ رشد سالم با بلوغ درخت
هرس برای درختان زردآلو حیاتی است تا نور خورشید برای گلدهی و تولید میوه به داخل تاج درخت برسد.
از بین تمام موارد نگهداری زردآلو، هرس شاید مهم ترین مورد باشد، همانطور که برای تمام درختان میوه خزان دار صادق است. دلیل این امر آن است که برای تولید گل و سپس میوه، نور خورشید باید به داخل درخت نفوذ کند. شاخه های داخلی باید هرس شوند تا نور به درون درخت برسد. هرس سالانه در اواخر زمستان انجام می شود.
کار را با حذف شاخه های آسیب دیده یا بیمار و تمام شاخه هایی که روی هم افتاده اند (متقاطع) با استفاده از اره تیز یا قیچی باغبانی شروع کنید. هرگونه پاجوش را از پایه ساقه قطع کنید. سه تا پنج شاخه اصلی را که قوی ترین و سالم ترین هستند انتخاب کنید و سپس تا ۲۵ درصد از سایر شاخه ها را حذف کنید تا شکلی شبیه به حرف V (یا جام) ایجاد شود. مطمئن شوید که نور به مرکز درخت می رسد.
در بهار، زمانی که اندازه میوه به اندازه یک انگور رسید، تنک کردن (Thinning) درخت را انجام دهید. برخی شاخه ها را ببرید تا میوه های باقی مانده فضای کافی برای بلوغ داشته باشند و حدود ۱۵ سانتی متر (۶ اینچ) فاصله در اطراف آن ها باقی بماند. این کار ممکن است غیرمنطقی به نظر برسد، اما در نهایت محصول زردآلوی بهتر و شیرین تری خواهید داشت. همچنین این کار درخت را سالم و بارده نگه می دارد.
نتیجه گیری
زردآلو (Prunus armeniaca) در بهار با گل های معطر سفید و صورتی شکوفا می شود که پس از رسیدن به میوه های فوق العاده شیرین تبدیل می شوند. این درختان در شرایط ایده آل می توانند تا ارتفاع ۳ تا ۶ متر (۱۰ تا ۲۰ فوت) رشد کنند و هر سال که می گذرد میوه بیشتری می دهند. وقتی می بینید درختی شروع به شکوفه دادن می کند، می توانید مطمئن باشید که اولین زردآلوهای پرورش یافته خودتان را طی ۱۰۰ تا ۱۲۰ روز آینده برداشت خواهید کرد. چه لذتی
