چه فلفل شیرین، تند یا بومی (هیرلوم) بکارید، چه آن را تازه مصرف کنید و چه در آشپزی به کار ببرید، با رعایت چند اقدام پیشگیرانه می توانید به بهترین وضعیت از نظر سلامت گیاه، رشد قوی و باردهی برسید و از طعمی بی نظیر لذت ببرید.
این گیاهان از خانواده ی شب بویان هستند که عاشق گرما و نور خورشید می باشند و در مکان های آفتابی با رطوبت منظم و خاکی با زهکشی مناسب بهترین رشد را دارند. اگر محل کاشت شما خاک مناسبی ندارد یا زهکشی آن ضعیف است، می توانید این گیاهان سازگار را در گلدان یا بسترهای مرتفع پرورش دهید.
با جلوگیری از چند اشتباه رایج، گیاهان فلفل با میل خود به شما کمک می کنند تا در تمام تابستان از میوه های فراوان برای بهبود مهارت های آشپزی تان بهره مند شوید.
کاشت در مکان نامناسب
اگر گیاه فلفل شما گل نمی دهد یا میوه تولید نمی کند، ممکن است در جای نادرستی کاشته شده باشد. فلفل ها مکان های کاملاً آفتابی را ترجیح می دهند و به ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم خورشید در روز نیاز دارند. سایه ی بیش از حد باعث می شود انرژی کمتری صرف میوه دهی شود.
از طرف دیگر، آفتاب شدید تابستان می تواند از طریق آفتاب سوختگی (Sunscald) به میوه ها آسیب بزند. فلفل ها نیز مانند انسان ها در اثر تابش مستقیم خورشید دچار سوختگی می شوند. در مناطق بسیار گرم جنوبی، گیاهان فلفل می توانند سایه ی سبک در ساعات گرم بعدازظهر را تحمل کنند.
انتخاب محل کاشت
برای به حداکثر رساندن تولید میوه ی فلفل در تابستان، نور خورشید بهینه را فراهم کنید.
مکانی با نور زیاد صبحگاهی برای این گیاهان آفتاب دوست ایده آل است. نور خورشید در ساعات صبح و اوایل بعدازظهر نور کافی برای فتوسنتز، گل دهی و میوه دهی فراهم می کند، بدون آنکه گیاه در معرض شدت نور خورشید در اواسط تا اواخر تابستان قرار بگیرد.
فلفل ها یکی از گرمادوست ترین محصولات تابستانی هستند، اما اگر کاهش تولید میوه مشاهده کردید، بررسی کنید که آیا گیاه نور کافی دریافت می کند یا شاید حتی نور بیش از حد.
فاصله ی کاشت
گیاهانی که خیلی نزدیک به هم کاشته شده اند برای منابع محدود با هم رقابت می کنند.
اگرچه کاشت بذر یا نشا در فاصله ی کم وسوسه انگیز است، اما فلفل ها به فضای تنفس و گردش هوا نیاز دارند تا از بیماری ها جلوگیری شود. فاصله ی ۱۸ تا ۲۴ اینچ (حدود ۴۵ تا ۶۰ سانتی متر) را بین گیاهان رعایت کنید و نیاز هر رقم را بر اساس اندازه ی نهایی آن بررسی نمایید. ارقام کوچک تر فاصله ی حدود ۳۰ سانتی متر را تحمل می کنند، در حالی که ارقام بزرگ تر به فاصله ای تا ۹۰ سانتی متر نیاز دارند.
گیاهان نزدیک به هم برای منابع رقابت کرده و معمولاً باریک و دراز می شوند تا به نور برسند. بدون گردش هوای کافی، به ویژه در شرایط مرطوب، بهره وری کاهش یافته و حساسیت به آفات و بیماری های قارچی افزایش پیدا می کند.
اگر قصد دارید هر سال بذر ذخیره کنید و چند نوع فلفل می کارید، باید به موضوع گرده افشانی متقابل توجه داشته باشید. این گرده افشانی طعم فلفل های فعلی را تغییر نمی دهد، اما بذرهای به دست آمده در سال بعد ویژگی های خالص رقم اصلی را حفظ نمی کنند. در واقع زنبورها بین انواع مختلف فلفل، نوعی هیبرید ایجاد می کنند.
برای مثال، بهتر است فلفل های شیرین را از فلفل های تند جدا بکارید تا هنگام ذخیره ی بذر، طعم ها ثابت بمانند. اگر هدف شما ذخیره ی بذر است، معمولاً فاصله ی ۳۰ تا ۵۰ فوت بین ارقام مختلف در نظر گرفته می شود.
قیم گذاری
پشتیبانی از گیاهان فلفل با قفس یا قیم، از شکستن ساقه های شکننده جلوگیری می کند.
فلفل ها به صورت عمودی رشد می کنند و شاخه های نسبتاً چوبی دارند، اما ساقه های آن ها شکننده است و زیر وزن میوه ها ممکن است بشکند. گیاهان بلند از قفس یا قیم سود می برند تا شاخه ها دچار ترک یا شکستگی نشوند. این تکیه گاه ها از ساقه ها در برابر باد، باران و خوشه های سنگین میوه محافظت می کنند.
کوددهی بیش از حد
معمولاً در طول فصل رشد، بیش ازحد به باغ سبزیجات خود رسیدگی می کنیم! افزودن کود مرغی، کمپوست اضافی، کود مایع بیشتر و موارد مشابه باعث افزایش بیش از حد نیتروژن می شود. نیتروژن رشد برگ ها را تقویت می کند، اما در عوض گل دهی و میوه دهی کاهش می یابد، زیرا انرژی گیاه صرف ساقه و برگ می شود.
نحوه ی کوددهی
کودهای آلی مواد غذایی را به صورت تدریجی در اختیار ریشه ها قرار می دهند.
فلفل ها به عنوان گیاهان یک ساله ی میوه ده، از کود استقبال می کنند، اما به مقدار زیاد نیاز ندارند. هنگام کاشت، از کود متعادل استفاده کنید؛ یعنی کودهایی که نسبت N-P-K آن ها برابر باشد. فسفر گل دهی و میوه دهی را تقویت می کند و نیتروژن و پتاسیم به سلامت و قدرت کلی گیاه کمک می کنند.
کود می تواند ترکیبی آماده ی آلی یا مخلوطی از آرد استخوان، آرد خون، جلبک دریایی یا کود دامی باشد. این مواد به تدریج وارد خاک شده و توسط ریشه ها و میکروارگانیسم های خاک جذب می شوند و پایه ای سالم برای رشد تابستانی فراهم می کنند.
آماده سازی خاک
این گیاهان در خاک های غنی از مواد آلی و با رطوبت یکنواخت بهترین عملکرد را دارند.
فلفل ها در خاک با زهکشی مناسب بهترین رشد را دارند. هنگام کاشت، مقدار مناسبی کمپوست برای حفظ رطوبت، افزایش تهویه و تقویت تغذیه به خاک بیفزایید. برای کاشت در زمین، ۲ تا ۳ اینچ کمپوست روی سطح بستر بریزید؛ هنگام کاشت، این کمپوست به طور طبیعی با خاک ترکیب می شود. در گلدان ها، کمپوست می تواند تا دو اینچ یا یک سوم ترکیب خاک را تشکیل دهد. کمپوست را از تماس مستقیم با ساقه دور نگه دارید تا از پوسیدگی جلوگیری شود.
فلفل ها در خاک های نه چندان ایده آل هم رشد می کنند، اما بهترین گل دهی و قدرت رشد را در خاک های غنی، مرطوب و سبک دارند. pH مناسب آن ها بین ۶٫۲ تا ۷ است، ولی کمی قلیایی بودن را نیز تحمل می کنند.
نوسانات آبیاری
در تابستان، نوسان در آبیاری بسیار رایج است، به خصوص با گرما و باران های ناگهانی. فلفل ها به ۱ تا ۲ اینچ آب در هفته نیاز دارند و در گرمای شدید، نیاز آبی آن ها افزایش می یابد. خشکی یا خیس شدن طولانی مدت خاک باعث تنش گیاه می شود.
مانند گوجه فرنگی، فلفل ها در اثر نوسان رطوبت دچار پوسیدگی گلگاه می شوند؛ اختلالی فیزیولوژیک که به دلیل ناتوانی گیاه در جذب کلسیم رخ می دهد و باعث از بین رفتن میوه می شود. این مشکل با حفظ رطوبت یکنواخت اصلاح می شود.
دوره های خشکی همچنین موجب افزایش آفات، از جمله نماتدهای ریشه گره ای می شوند. برای آبیاری یکنواخت، آبیاری قطره ای در زمین یا گلدان بهترین گزینه است. آبیاری در پای گیاه از خیس شدن برگ ها و گسترش بیماری های قارچی جلوگیری می کند.
دما
ما می دانیم که این گیاهان پرمحصول عاشق گرما و آفتاب هستند و برای رشد مطلوب به دمای بالا نیاز دارند. آن ها زمانی که خاک در اواخر بهار و تابستان گرم می شود، به اوج عملکرد خود می رسند و میوه دهی افزایش می یابد.
کاشت در هوای بیش از حد سرد
تنظیم زمان کاشت برای سبزیجات تابستانی اهمیت زیادی دارد.
سبزیجات حساس به یخ بندان برای رشد به روزها و شب های گرم نیاز دارند. در مناطق معتدل، بذرها را ۲ تا ۴ هفته پس از آخرین یخبندان در فضای باز بکارید.
در مناطق سرد، بذرها را ۸ تا ۱۰ هفته قبل از انتقال در داخل خانه بکارید. نشاها یا گیاهان آماده را زمانی منتقل کنید که:
- دمای شب بالاتر از ۱۳ درجه سانتی گراد.
- دمای روز حداقل ۲۱ درجه سانتی گراد باشد.
- کاشت در هوای بیش از حد سرد.
عادت ندادن نشا به فضای باز
نشاها باید طی ۷ تا ۱۰ روز به تدریج با فضای بیرون سازگار شوند.
اگر فلفل ها را از بذر پرورش داده اید، نشاهای حساس به دوره ی عادت دهی نیاز دارند. پیش از کاشت نهایی، آن ها را در فضای بازِ محافظت شده قرار دهید و به تدریج به شرایط مشابه محل اصلی منتقل کنید.
در این مدت از باد شدید، شب های سرد و آفتاب بعدازظهر محافظت شوند. این فرآیند شانس موفقیت گیاهان پس از انتقال را بسیار افزایش می دهد.
گرمای شدید
استفاده از توری سایه بان برای محافظت در دماهای بالای ۳۲ درجه سانتی گراد توصیه می شود.
در موج های گرمایی، گیاهان را به مکان نیم سایه منتقل کنید یا از توری سایه استفاده نمایید. وقتی دما به ۹۰°F (۳۲°C) یا بالاتر برسد، گیاهان گل های خود را می ریزند.
آن ها وارد حالت بقا می شوند تا انرژی خود را حفظ کنند، اما با کاهش دما و تأمین رطوبت، دوباره به رشد طبیعی بازمی گردند. سایه ی بیشتر به خنک شدن و کاهش تنش کمک می کند.
مالچ نکردن
مالچ به تنظیم دما و رطوبت خاک کمک می کند.
هم در گلدان و هم در زمین، مالچ باعث حفظ رطوبت و ثبات دمای خاک می شود. از کاه تمیز، برگ خردشده یا چیپس چوب کهنه استفاده کنید. مالچ را روی ساقه نریزید، اما اطراف ریشه ها را بپوشانید.
برداشت
نحوه و زمان برداشت بر سلامت گیاه اثر مستقیم دارد. از قیچی یا چاقوی تیز استفاده کنید و دم کوتاهی روی میوه باقی بگذارید. برداشت با دست ممکن است باعث شکستن شاخه ها شود.
زمان ایده آل برداشت زمانی است که فلفل ها Corking یا رگه های سطحی را نشان می دهند. این خطوط زمانی ظاهر می شوند که گوشت میوه در حال گسترش است. بسته به رقم، رنگ نهایی می تواند سبز، قرمز، زرد، نارنجی یا بنفش باشد.
برداشت زودهنگام
برداشت خیلی زود باعث کاهش تندی یا شیرینی و گاهی افزایش تلخی می شود. برای بهترین طعم، اجازه دهید فلفل به اندازه ی متوسط تا کامل برسد. فلفل هایی که تغییر رنگ داده اند، مشابه گوجه فرنگی، در دمای اتاق به رسیدن ادامه می دهند.
برداشت دیرهنگام
برداشت دیر باعث کاهش گل دهی و کند شدن تولید می شود. فلفل های بسیار رسیده آبدار شده و آفات را جذب می کنند. آن ها را برای کاهش سرعت رسیدن در یخچال نگهداری کنید.
برداشت نکردن
اگر فلفل ها چیده نشوند:
- وزن زیاد باعث شکستن شاخه ها می شود
- انرژی گیاه کاهش می یابد
- تولید محصول کم می شود
برخی پرورش دهندگان اوایل فصل تعدادی از میوه ها را نازک می کنند تا کیفیت باقی مانده افزایش یابد.
زمستان گذرانی نکردن
در مناطق بدون یخبندان، می توان فلفل ها را از سالی به سال دیگر حفظ کرد. گیاهان بالغ با ریشه های قوی، زودتر و پربارتر محصول می دهند.
برای زمستان گذرانی:
- در پاییز، پیش از یخبندان، گیاه را دو سوم هرس کنید
- در مناطق بدون یخبندان، گیاه در فضای باز و محل محفوظ بماند
- در مناطق سرد، به گاراژ یا زیرزمین کم نور و خنک منتقل شود
- آبیاری حداقلی، فقط وقتی خاک تا عمق یک اینچ خشک است
نتیجه گیری
پرورش فلفل در باغ خانگی، چه از نوع شیرین باشد و چه آتشین، تجربه ای لذت بخش و پرپاداش است. همان طور که در این مقاله دیدیم، راز موفقیت در داشتن بوته هایی سرسبز و پربار، نه در ابزارهای گران قیمت، بلکه در رعایت اصول ساده اما حیاتی نهفته است.
از انتخاب مکان آفتاب گیر و زمان بندی دقیق کاشت گرفته تا آبیاری یکنواخت و برداشت به موقع، هر قدم کوچک تأثیر بزرگی بر طعم و سلامت محصول نهایی دارد. به یاد داشته باشید که فلفل ها گیاهانی گرما دوست اما حساس هستند؛ آن ها با کمی مراقبت در برابر آفتاب شدید و نوسانات رطوبت، شما را با رنگ هایی جذاب و طعم هایی بی نظیر شگفت زده خواهند کرد.
بنابراین، با دوری از اشتباهات رایج و صبوری در فصل برداشت، می توانید آشپزخانه ی خود را با عطر و طعم تازه ی فلفل های دست رنج خودتان متحول کنید.
