استفاده از مالچ ارگانیک در حیاط یا باغچه شما می تواند به حفظ رطوبت خاک، محافظت از ریشه ی گیاهان، بهبود سلامت خاک، تثبیت دمای زمین و جلوگیری از رشد علف های هرز کمک کند.
در مقابل، مالچ های غیرارگانیک یا تزئینی تأثیر کمتری در جلوگیری از علف های هرز و محافظت از ریشه ها دارند، اما می توانند رنگ و بافت زیبایی به محوطه ی باغ اضافه کنند.
ابتدا تصمیم بگیرید کدام نوع مالچ برای باغ شما مناسب تر است و سپس طبق مراحل زیر عمل کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید.
انتخاب مالچ مناسب
پیش از آنکه شروع به مالچ پاشی کنید، مهم ترین گام انتخاب نوع مناسب مالچ برای باغ یا فضای سبز شماست. هر نوع مالچ ویژگی ها و تأثیرات خاص خود را بر خاک، رطوبت و سلامت گیاهان دارد. مالچ ارگانیک انتخابی طبیعی و تغذیه کننده ی خاک است، در حالی که مالچ های غیرارگانیک بیشتر جنبه ی تزئینی دارند و دوام بیشتری می آورند. شناخت تفاوت ها و کاربرد هر نوع، به شما کمک می کند تا با صرف هزینه و زمان کمتر، بهترین عملکرد را برای حفظ سلامت و زیبایی باغ تان داشته باشید.
۱. انتخاب مالچ ارگانیک برای افزودن مواد مغذی به خاک
مالچ های ارگانیک شامل تراشه های چوب، کاه، چمن خشک شده، برگ خردشده و کمپوست هستند.
وقتی این نوع مالچ تجزیه می شود، مواد مغذی را به صورت طبیعی وارد خاک می کند.
همچنین در نگهداری رطوبت، جلوگیری از رشد علف های هرز و محافظت از ریشه ی گیاهان مؤثر است.
اما در برابر آفت ها و حشرات محافظتی ندارد.
- می توانید مالچ ارگانیک را از فروشگاه های باغبانی یا به صورت آنلاین تهیه کنید.
- مالچ ارگانیک باید هر سال جایگزین یا تکمیل شود.
۲. انتخاب مالچ غیرارگانیک برای زیبایی و تزئین
مالچ های غیرارگانیک شامل سنگ ریزه، شن، شیشه های تزیینی یا سنگ رودخانه هستند.
این نوع مالچ ها می توانند تا حدی جلوی رشد علف های هرز را بگیرند، رطوبت را حفظ کنند و دمای ریشه را تنظیم کنند؛
اما در مقایسه با نوع ارگانیک، اثرشان کمتر است.
در عوض، مالچ های غیرارگانیک در رنگ ها و طرح های متنوعی عرضه می شوند که برای تزئین فضای سبز مناسب اند.
- می توانید رنگ سنگ یا شن را مطابق رنگ خانه یا محوطه انتخاب کنید.
- برای سبک مدرن، استفاده از سنگ هایی با شکل و اندازه یکسان جلوه ی زیباتری دارد.
- توجه کنید در مناطق گرم، استفاده از سنگ یا شن ممکن است باعث گرمای بیش از حد و آسیب به گیاهان شود.
۳. خرید مقدار کافی مالچ
در تابستان، باید سطح باغچه را با ۱ تا ۲ اینچ (۲٫۵ تا ۵ سانتی متر) مالچ بپوشانید.
برای محاسبه ی مقدار مورد نیاز، می توانید از ماشین حساب آنلاین مالچ استفاده کنید.
- به طور معمول یک “یارد” مالچ، برابر است با پوشاندن حدود ۹ متر مربع از زمین به ضخامت ۷٫۶ سانتی متر.
- برای کنترل علف هرز، ضخامت مالچ را ۲ تا ۴ اینچ (۵ تا ۱۰ سانتی متر) در نظر بگیرید.
- در زمستان، روی بستر سبزیجات، ۴ تا ۶ اینچ (۱۰ تا ۱۵ سانتی متر) مالچ بریزید.
- توجه داشته باشید زیاده روی در مصرف مالچ ممکن است ریشه ی گیاه را خفه کرده و باعث مرگ آن شود.
زمان مناسب برای استفاده از مالچ
زمان استفاده از مالچ، تأثیر چشمگیری بر رشد و سلامت گیاهان شما دارد. اگرچه مالچ در تمام طول سال مفید است، اما انتخاب فصل مناسب باعث می شود بیشترین بهره را از آن ببرید — چه برای حفظ رطوبت در تابستان، چه برای محافظت از ریشه ها در زمستان. در این بخش با بهترین زمان های مالچ پاشی در شرایط مختلف آشنا می شوید تا بتوانید متناسب با فصل و نوع گیاه، لایه ای کارآمد و محافظ بر سطح خاک ایجاد کنید.
۱. استفاده از مالچ ارگانیک در اوایل تابستان
بهترین زمان برای گذاشتن مالچ، پایان بهار و آغاز تابستان است؛ زمانی که خاک گرم شده و گیاهان از خواب زمستانی خارج شده اند.
با این حال، اگر هدف شما پیشگیری از علف های هرز یا تقویت سلامت خاک است، می توانید زودتر هم مالچ اضافه کنید.
۲. استفاده از مالچ زمستانی در اواخر پاییز
برخلاف تصور بسیاری از افراد، مالچ زمستانی مانع یخ زدگی کامل خاک نمی شود، اما باعث می شود فرآیند یخ زدگی تدریجی تر انجام شود و از انبساط و انقباض شدید خاک جلوگیری شود.
برای محافظت زمستانی، ۵ تا ۱۰ سانتی متر مالچ کفایت می کند.
هم مالچ ارگانیک و هم غیرارگانیک را می توان در زمستان استفاده کرد.
۳. افزودن مالچ ارگانیک به گیاهان، درختان یا درختچه های تازه کاشته شده
مالچ هایی مانند کمپوست یا کود حیوانی پوسیده بهترین گزینه برای این گیاهان تازه هستند؛
چون هم مواد مغذی خاک را افزایش می دهند و هم از گیاهان در برابر علف های هرز محافظت می کنند.
در مقابل، مالچ های غیرارگانیک برای این مورد تأثیر خاصی ندارند.
اگر از مالچ چوبی استفاده می کنید، ممکن است برای مدتی با نیتروژن خاک رقابت کند؛ پس بهتر است پیش از آن کود نیتروژن به خاک اضافه کنید.
روش درست مالچ پاشی
حتی بهترین نوع مالچ هم اگر به روش نادرست استفاده شود، می تواند به گیاهان آسیب بزند یا اثر مطلوبی نداشته باشد. رعایت ترتیب مراحل، ضخامت مناسب و فاصله ی صحیح از تنه ی گیاهان، نقش مهمی در موفقیت مالچ پاشی دارد. در این بخش، با مراحل اصولی و عملی مالچ پاشی آشنا می شوید؛ از آماده سازی زمین و حذف علف های هرز گرفته تا پخش یکنواخت مالچ و نگهداری صحیح آن، تا بیشترین محافظت و ماندگاری برای خاک و گیاهان فراهم شود.
۱. بیرون آوردن علف های هرز
با بیلچه باغبانی، تمام علف های هرز را از ریشه خارج کنید تا دوباره رشد نکنند.
اگر وقت دارید، می توانید به جای روش دستی، از علف کش شیمیایی هم استفاده کنید —
فقط مطمئن شوید دستورالعمل محصول را خوانده اید و تجهیزات ایمنی لازم را پوشیده اید.
۲. ایجاد مرز برای محل مالچ
با استفاده از بیل یا لبه ساز، اطراف محدوده ی مورد نظر را گود کنید تا خط مرزی صاف و مداوم ایجاد شود؛ این کار مانع از پخش شدن مالچ روی چمن می شود.
می توانید برای مرزبندی، سنگ یا آجر دور باغچه بچینید.
۳. برداشتن مالچ قدیمی و جایگزینی یا افزودن مالچ تازه
مالچ قدیمی را با بیل از سطح باغ بردارید تا خاک تیره و دارای ریشه نمایان شود.
می توانید مالچ برداشته شده را به کومپوست منتقل کنید تا دوباره تجزیه شود.
اگر مالچ تازه از همان نوع قبلی است، فقط کافی است لایه ی جدید را روی سطح قدیمی بریزید و با چنگک صاف کنید.
۴. ریختن مالچ در چند توده ی کوچک
مالچ را در فرغون بریزید و با بیل، توده های کوچکی از آن را در نقاط مختلف باغ پخش کنید.
این روش مانع از ایجاد حجم زیاد مالچ در یک نقطه و خفه شدن ریشه ی گیاهان می شود.
۵. پخش یکنواخت با چنگک
با چنگک، توده های مالچ را کاملاً صاف و هم سطح کنید.
در فصل های گرم، ضخامت مالچ را بین ۱ تا ۲ اینچ (۲٫۵ تا ۵ سانتی متر) حفظ کنید.
برای مالچ های بزرگ و سنگی، می توانید به جای چنگک از دست استفاده کنید.
در زمستان یا برای کنترل علف هرز، ضخامت را تا ۴ اینچ (۱۰ سانتی متر) افزایش دهید.
✅ بین تنه ی گیاه یا درخت و مالچ، حدود یک اینچ (۲٫۵ سانتی متر) فاصله بگذارید تا تنه پوسیده نشود.
۶. آبیاری مالچ ارگانیک
پس از پخش، کمی آب روی مالچ ارگانیک بریزید تا مالچ به خاک بچسبد و با باد پراکنده نشود.
البته زیاده روی نکنید تا آب روی سطح جمع نشود، چون ممکن است به گیاهان آسیب بزند.
۷. جایگزینی سالانه ی مالچ ارگانیک
از آنجا که مالچ ارگانیک طی زمان تجزیه می شود و خاصیت خود را از دست می دهد، باید هر سال دوباره نو شود.
تراشه های چوب ممکن است مدت بیشتری دوام بیاورند اما به تدریج خاکستری رنگ می شوند.
۸. تمیز کردن یا جایگزینی مالچ غیرارگانیک
مالچ های سنگی یا شیشه ای دوام بیشتری دارند و لازم نیست اغلب تعویض شوند.
اگر ظاهرشان کدر یا کثیف شد، تنها کافی است آن ها را با آب بشویید تا دوباره براق و تمیز شوند.
نتیجه گیری
مالچ پاشی یکی از ساده ترین و مؤثرترین روش ها برای حفظ سلامت و زیبایی باغچه است. انتخاب درست میان مالچ ارگانیک و غیرارگانیک، رعایت زمان مناسب برای استفاده ، و اجرای روش صحیح پخش مالچ، باعث می شود خاک رطوبت خود را حفظ کند، دمای یکنواخت تری داشته باشد و رشد علف های هرز کنترل شود. اگر از نوع ارگانیک استفاده می کنید، هر سال آن را تازه کنید تا خاک همیشه غنی و حاصل خیز بماند. درواقع با صرف کمی زمان و دقت، می توانید محیطی سالم تر، زیباتر و کم نیازتر از نظر نگهداری برای گیاهان تان بسازید.
