یادگیری کاشت درخت گیلاس از هسته ممکن است در ابتدا دشوار به نظر برسد، اما با یک راهنمای مرحله به مرحله می توانید از یک هسته ساده به درخت گیلاس برسید و حتی باغچه کوچکی در خانه داشته باشید. اگر به گیلاس علاقه مند هستید و تا به حال به این فکر کرده اید که آیا می توان هسته گیلاس را کاشت و از آن درخت گرفت، این راهنما برای شماست.
در این مقاله، تمام اطلاعات لازم برای تبدیل یک هسته گیلاس به درختی سالم، از انتخاب بذر مناسب گرفته تا سرمادهی، جوانه زنی و انتقال نهال، به صورت کامل توضیح داده شده است. همچنین در ادامه با یکی از ارقام محبوب گیلاس به نام سان برست و روش پرورش آن آشنا می شوید.
آیا می توان درخت گیلاس را از هسته پرورش داد؟
پاسخ کوتاه این است: بله. کاشت درخت گیلاس از هسته امکان پذیر است، به شرطی که اصول اولیه این کار را بدانید. با این حال، یک نکته بسیار مهم وجود دارد که باید از ابتدا در نظر بگیرید.
درختان گیلاس حاصل از بذر همان رقم نیستند
هسته های گیلاس معمولاً «خالص» یا مشابه درخت مادر رشد نمی کنند. این بدان معناست که گیاهی که از بذر به دست می آید، حاصل ترکیب ژنتیکی دو درخت است: درخت مادری که میوه روی آن تشکیل شده و درخت پدری که گرده افشانی را انجام داده است.
بیشتر گیلاس هایی که برای مصرف خوراکی استفاده می شوند، از درختان پیوندی به دست آمده اند. در این روش، شاخه یک رقم باکیفیت روی پایه ای مقاوم پیوند زده می شود. در نتیجه، هسته این میوه ها ژنتیک متفاوتی دارد و میوه درخت جدید ممکن است از نظر طعم، اندازه و کیفیت کاملاً متفاوت باشد. اگر هدف شما تولید دقیقاً همان میوه خوش طعم است، کاشت از هسته گزینه مناسبی نخواهد بود. اما اگر به تجربه باغبانی و پرورش گیاه علاقه دارید، این روش کاملاً ارزشمند است.
انتخاب هسته گیلاس برای کاشت
اولین مرحله، انتخاب گیلاس مناسب است. استفاده از گیلاس هایی که از درختان محلی یا بازارهای محلی تهیه شده اند، معمولاً نتیجه بهتری نسبت به گیلاس های فروشگاهی دارد، زیرا گیلاس های سوپرمارکتی ممکن است تحت شرایط نگهداری قرار گرفته باشند که قدرت جوانه زنی بذر را کاهش می دهد.
پس از خوردن گیلاس ها، هسته ها را جمع آوری کرده و در یک کاسه آب ولرم قرار دهید. بعد از چند دقیقه، با ملایمت باقی مانده گوشت میوه را از روی هسته پاک کنید. سپس هسته های تمیز را روی دستمال کاغذی در محلی گرم و به دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید تا حدود سه تا پنج روز خشک شوند. پس از خشک شدن، آن ها را در یک ظرف دربسته نگهداری کنید.
سرمادهی هسته های گیلاس
هسته های گیلاس بلافاصله آماده کاشت نیستند و باید یک دوره سرما را پشت سر بگذارند؛ فرایندی که به آن «سرمادهی» گفته می شود. این مرحله شرایط زمستان طبیعی را شبیه سازی می کند و برای شکستن خواب بذر ضروری است.
برای این کار، هسته ها را با مقداری پیت ماس مرطوب یا ماسه تمیز مخلوط کرده و ظرف را در یخچال قرار دهید. این دوره معمولاً حدود ۸ تا ۱۲ هفته طول می کشد. بستر باید مرطوب باشد، اما خیس نشود. همچنین بهتر است هسته ها در کنار میوه هایی مانند سیب یا موز که گاز اتیلن آزاد می کنند قرار نگیرند، زیرا این گاز می تواند جوانه زنی را مختل کند.
جوانه زنی هسته های گیلاس
پس از پایان دوره سرمادهی، هسته ها آماده کاشت هستند. آن ها را در گلدان های کوچک حاوی خاک سبک و با زهکشی مناسب بکارید. می توانید چند هسته را در هر گلدان بکارید و لایه نازکی از خاک روی آن ها بریزید. گلدان ها را در محلی روشن قرار دهید و خاک را همواره مرطوب نگه دارید.
پس از چند هفته، جوانه ها ظاهر می شوند. زمانی که نهال ها به حدود ۵ سانتی متر ارتفاع رسیدند، ضعیف ترین آن ها را حذف کنید و قوی ترین نهال را نگه دارید.
انتقال نهال های گیلاس
وقتی نهال ها به ارتفاع حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر رسیدند و خطر یخبندان برطرف شد، می توان آن ها را جابه جا کرد. در مناطق مناسب کشت گیلاس، کاشت در فضای باز بهترین گزینه است.
محل کاشت باید آفتاب گیر و دارای خاک با زهکشی خوب باشد. اگر چند درخت می کارید، فاصله ای حدود ۶ متر بین آن ها در نظر بگیرید. در صورت کمبود فضا، می توان درخت گیلاس را در گلدان بزرگ نیز پرورش داد، به ویژه اگر از ارقام پاکوتاه استفاده شود.
آشنایی با درخت گیلاس سان برست
درخت گیلاس سان برست یکی از گزینه های عالی برای باغبانانی است که به دنبال میوه ای با کیفیت و قابل پیش بینی هستند. این رقم در کانادا اصلاح شده و از ویژگی مهم خودبارور بودن برخوردار است، یعنی برای تشکیل میوه به درخت گیلاس دیگری نیاز ندارد.
میوه های سان برست درشت، شیرین و به رنگ قرمز تیره تا مشکی هستند و نسبت به بسیاری از ارقام دیگر، کمتر دچار ترک خوردگی می شوند. این رقم برای کشت در باغ های خانگی و حتی گلدان مناسب است و به حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت سرمای زمستانه نیاز دارد.
روش کاشت و نگهداری درخت گیلاس سان برست
برای کاشت درخت سان برست، مکانی با آفتاب کامل انتخاب کنید. بهترین زمان کاشت، اواخر پاییز تا اوایل زمستان است. هنگام کاشت، توجه داشته باشید محل پیوند بالاتر از سطح خاک قرار گیرد. استفاده از مالچ در اطراف درخت به حفظ رطوبت و کنترل علف های هرز کمک می کند، اما نباید مستقیماً با تنه تماس داشته باشد.
در سال اول، آبیاری منظم برای استقرار ریشه ها ضروری است. پس از آن، آبیاری عمیق هفتگی در فصل رشد کفایت می کند. هرس سالانه در اواخر زمستان به بهبود جریان هوا، نفوذ نور و افزایش باردهی کمک می کند. درخت سان برست معمولاً از سال دوم یا سوم شروع به باردهی می کند و برداشت میوه آن اغلب در نیمه دوم تیرماه انجام می شود.
انتخاب بین کاشت از هسته و کاشت رقم اصلاح شده
کاشت گیلاس از هسته تجربه ای آموزشی و جذاب است، اما نتیجه آن از نظر کیفیت میوه قابل پیش بینی نیست و به زمان بیشتری برای باردهی نیاز دارد. در مقابل، ارقام اصلاح شده مانند سان برست، محصولی مطمئن تر، زودبارده تر و با کیفیت مشخص ارائه می دهند.
بسیاری از باغبانان از هر دو روش استفاده می کنند؛ کاشت از هسته برای تجربه و تنوع ژنتیکی، و کاشت ارقام پیوندی برای برداشت مطمئن میوه.
نتیجه گیری
چه تصمیم بگیرید درخت گیلاس را از هسته پرورش دهید و چه رقم اصلاح شده ای مانند سان برست را انتخاب کنید، صبر، انتخاب محل مناسب و مراقبت اصولی نقش کلیدی در موفقیت دارند. درخت گیلاس با شکوفه های زیبا و میوه های خوش طعم، می تواند سال ها لذت باغبانی را برای شما فراهم کند.
