باغ زینتی ای که آدم دلش بخواهد آن را بخورد! شاید شبیه رویا به نظر برسد، اما با انتخاب گیاهان خوراکیِ مناسب برای باغ زینتی، می توانید این رویا را به واقعیت تبدیل کنید. گیاهانی که هم چشم نوازند و هم واقعاً می شود از آن ها چشید.
توجه!
برای خوردن گل ها و گیاهان، حتماً از گونه های بدون سم و بدون آفت کش استفاده کنید تا مطمئن باشید خوردنشان بی خطر است. هنگام خرید، حتماً بپرسید آیا گیاه مورد نظر خوراکی است یا نه. اگر در خوراکی بودن گیاهی شک دارید، ریسک نکنید و آن را مصرف نکنید.
۷ گیاه خوراکی برای باغ زینتی
تزئینی و خوراکی با هم؛ بعضی گیاهان بهترینِ هر دو دنیا را ارائه می دهند. این گیاهان «دو منظوره» هم برای باغچه تان ارزشمندند و هم برای بشقاب غذا:
۱. گل روزانه (Daglelie – Hemerocallis)
گل روزانه یک گیاه چندساله ی بسیار مقاوم و کم دردسر است. در برابر سرما مقاوم است، تقریباً در هر جای آفتابی رشد می کند و برای خاک های رسی هم گزینه ی خوبی است. همان طور که از نامش پیداست، هر گل فقط یک روز دوام دارد؛ اما چون گیاه غنچه های زیادی تولید می کند، هفته ها در حال گل دهی است. برگ های باریک و علف مانند آن هم از بهار تا پاییز ظاهر زیبایی دارند.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
گل های شیپوری و ظریف آن در رنگ های متنوعی از زرد روشن تا صورتی و شرابی دیده می شوند. گل های روزانه توده های متراکمی تشکیل می دهند که به خوبی جلوی رشد علف های هرز را می گیرد؛ ایده آل برای کسانی که وقت زیادی برای رسیدگی ندارند.
در آشپزخانه
غنچه ها و گل های بازشده، جلوه ای خاص به غذا می دهند. در آسیا اغلب غنچه ها را تفت می دهند. گل های باز بافتی ترد و طعمی ملایم و کمی شیرین دارند و برای پر کردن با پنیر نرم یا تزئین کیک های مجلسی عالی اند.
۲. چغندر برگی (Snijbiet – Beta vulgaris)
چغندر برگی فقط مخصوص باغ سبزیجات نیست؛ در باغ زینتی هم می درخشد. این گیاه برای مبتدی ها بسیار مناسب است و نیاز خاصی ندارد. در آفتاب کامل یا نیم سایه و تقریباً در هر خاکی که زهکشی خوبی داشته باشد رشد می کند. از بهار می توان آن را مستقیم در زمین کاشت و با کمی آبیاری، بدون دردسر برداشت کرد.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
ارقام رنگارنگی مثل «Bright Lights» ساقه هایی به رنگ زرد، نارنجی، صورتی و قرمز دارند که در کنار برگ های سبز براق بسیار چشمگیرند. هم در باغچه و هم در گلدان های تراس جلوه ی فوق العاده ای دارد.
در آشپزخانه
برگ های جوان لطیف اند و برای سالاد عالی هستند. برگ ها و ساقه های بزرگ تر را می توان پخت یا تفت داد؛ شبیه اسفناج، اما با طعمی کمی خاکی تر و غنی تر.
۳. هوستا (Hosta)
هوستا در فهرست گیاهان خوراکی؟ بله، کاملاً درست است! این گیاه که غذای محبوب حلزون هاست، در آشپزی ژاپنی هم جایگاه ویژه ای دارد. حتی اگر قصد خوردنش را نداشته باشید، برای باغ های سایه دار یک انتخاب بی نظیر است. در تابستان هم ساقه های گل دهنده با گل های زنگوله ای سفید یا بنفش روشن تولید می کند.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
کمتر گیاهی مثل هوستا می تواند چنین حس آرامشی به فضاهای سایه دار بدهد. تنوع زیاد رنگ و طرح برگ ها، آن را برای ایجاد کنتراست در باغچه یا گلدان های بزرگ نیم سایه ایده آل می کند.
در آشپزخانه
در ژاپن، هوستا با نام «اورویی (Urui)» یک خوراک لذیذ به حساب می آید. جوانه های تازه و لوله شده ی بهاری آن خوشمزه ترین بخش اند و می توان آن ها را کمی پخت یا تفت داد. طعمشان ملایم است و چیزی بین مارچوبه و کاهو را تداعی می کند.
۴. کنگر فرنگی (Artisjok – Cynara scolymus)
کنگر فرنگی ظاهری باشکوه و اشرافی دارد. هنری هشتم، پادشاه انگلستان، آن قدر این گیاه را دوست داشت که دستور داد باغ های ویژه ی کنگر فرنگی در املاک سلطنتی کاشته شود. این گیاه چندساله را در جای آفتابی و محافظت شده و خاکی غنی بکارید. در زمستان به کمی محافظت در برابر سرما نیاز دارد، اما پاداش تابستانی اش ارزشش را دارد.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
برگ های نقره ای و عمیقاً بریده ی آن در تمام فصل چشمگیرند. اگر غنچه ها را برداشت نکنید، به گل های بزرگ و خارمانند بنفش تبدیل می شوند که زنبورها عاشقشان هستند.
در آشپزخانه
غنچه های بسته خوراکی اند. پس از پخت، می توان بخش گوشتی فلس ها و قلب کنگر را خورد؛ همراه با وینگرت یا کره ی آب شده. یک پیش غذای شاهانه از باغ خودتان!
۵. پیازچه (Bieslook – Allium schoenoprasum)
پیازچه یک سبزی کلاسیک آشپزخانه است، اما در باغ زینتی هم کم نمی آورد. این گیاه چندساله و مقاوم، توده های منظمی تشکیل می دهد و در اوایل تابستان با گل های کروی بنفش روشن پوشیده می شود. آفتاب یا نیم سایه و خاکی که خیلی خشک نشود را دوست دارد. اگر بعد از اولین گل دهی آن را کوتاه کنید، دوباره برگ تازه و حتی گل دهی دوم خواهید داشت.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
گل های بنفش لطیف و برگ های باریک و مرتب آن، برای لبه ی باغچه یا کنار مسیرها عالی اند. ضمن اینکه گل ها حشرات مفید زیادی را جذب می کنند.
در آشپزخانه
برگ های توخالی آن برای سیب زمینی، کره ی گیاهی یا سالاد تخم مرغ عالی اند. گل ها را هم فراموش نکنید؛ جداشان کنید و روی سالاد یا املت بپاشید. هم زیباست و هم طعمی قوی تر از برگ ها دارد.
۶. پاتیسون (Patisson – Cucurbita pepo)
بوته ی پاتیسون شبیه کدو و کدو سبز است، با برگ های بزرگ، اما میوه هایش مثل آثار هنری اند! این گیاه یک ساله به جای آفتابی، آب و تغذیه ی کافی نیاز دارد و در عوض محصول فراوان می دهد.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
میوه ها خودِ جذابیت اصلی اند؛ شبیه بشقاب پرنده! به همین دلیل در آلمانی به آن «کدوی یوفو» می گویند. رنگ میوه ها سفید، زرد یا سبز است و در میان گیاهان زینتی جلوه ای خاص دارند.
در آشپزخانه
فقط میوه های جوان خوش خوراک اند. بافتی سفت تر و طعمی قوی تر از کدو سبز دارند. می توان آن ها را کامل پخت، پر کرد یا گریل کرد. گل های زرد بزرگ هم خوراکی اند. اگر میوه ها بزرگ شوند، دیگر برای خوردن مناسب نیستند، اما همچنان تزئینی اند.
۷. لادن (Oost-Indische kers – Tropaeolum majus)
این گیاه یک ساله ی رونده یا پوششی، بسیار پرقدرت و کم توقع است. حتی در خاک های فقیر هم خوب رشد می کند و گاهی در چنین خاک هایی گل دهی بیشتری دارد. در جای آفتابی، تمام تابستان پر از گل می شود و به راحتی خودبذر هم هست.
چرا برای باغ زینتی مناسب است؟
برگ های گرد با رنگ سبز مایل به آبی، تضاد زیبایی با گل های شاد قرمز و زرد ایجاد می کنند. ارقام صورتی سالمونی یا زرشکی هم وجود دارند. برای پر کردن سریع و رنگارنگ فضاهای خالی باغ عالی است.
در آشپزخانه
تمام قسمت های گیاه خوراکی اند. گل ها طعمی فلفلی و تند دارند و سالادهای تابستانی را فوق العاده می کنند. دانه های سبز و نارس را هم می توان در سرکه انداخت و به عنوان جایگزین محلی کَبر (کاپر) استفاده کرد.
نتیجه گیری
ترکیب زیبایی و خوراکی بودن در باغ زینتی، رویایی دست نیافتنی نیست. با انتخاب گیاهانی که هم جلوه ی بصری دارند و هم قابل خوردن هستند، می توان باغی ساخت که علاوه بر چشم نواز بودن، بخشی از نیازهای آشپزخانه را هم تأمین کند. از گل های ظریف و خوش طعم گل روزانه و لادن گرفته تا برگ های رنگارنگ چغندر برگی و شکوه کنگر فرنگی، هر کدام نقشی دوگانه در زیبایی و کاربرد دارند. این گیاهان نه تنها تنوع، رنگ و بافت را به باغ می آورند، بلکه تجربه ای متفاوت از باغبانی و آشپزی را رقم می زنند. با رعایت اصول ایمنی و انتخاب گونه های خوراکیِ بدون سم، می توان باغی داشت که هم تماشایش لذت بخش است و هم چشیدنش
